Vuoddaga

Vuoddaga li bátte majt bádjasa birra gæssá. Da ælla snjisjkodum bátte dagu avve ja lissto, valla li lådåduvvam.

gáma ja vuoddaga, berit
Dállidum gábmága aktan vuoddagijn. Duodár: Berit Guvsám

Dát bloaggatjállus ij snivva tjielggi låhtåm-minsstarijt jalik jur gåktu låhtå. Gehtjasta Harrieth Aira bloaggatjállusav jages 2013 gånnå julevsáme vuoddaga lidjin tiebmán. Danna gávna oanes video gånnå Lill-Tove Paulsen subtsas juohkka minsstara birra ja aj låhtåma birra gájkkásattjat.

Marie Amundsen - vinjoga
Gáma aktan vuoddagijn. Duodjár: Marie Amundsen

Vuoddaga lådåduvvi låhtåmmuorajn. Susanna Knutsen subtsas buorre låhtåmmuorra ij la ållu njuolgga, valla la vehik såddjot.

Susanna Knutsen subtsas buorre låhtåmmuorra ij la ållu njuolgga, valla la vehik såddjot gasskon.
Låhtåmmuorra lådågijn

Ålmåjvuoddaga gåhtjoduvvi snjierága ja árbbedábálattjat lådåduvvin ruoppsis ja alek, jali ruoppsis, alek ja ruodná bájnojs. Uddni vuojnná aj vuoddagijt ietjá bájnoj, valla li agev snjierága.

snjierága
Snjierága. Duodjár: Lotte Ekhorn Gælok

Gávnnuji guokta slája nissunvuoddaga. Tsavága li vuoddaga gålmåt oases iesjguhtik bájnoj. Elsa Aira girjenis tjállá tsavága li ienemus árbbedábálattja ja sierraláhkáj bassebiejvijda dajda tjágŋin. Susanna Knutsen subtsas Kjerran Kjerran gåhttjun dakkir vuoddagijt gehtjagin danen gå dakkir vuoddagijn lidjin nav moadde gietje. Subtsas iehtjáda, ja sierraláhkáj vuona sinna, dakkir vuoddagijt tsavágin gåhttjun, soajttá danen gå guokta oase li tsaveduvvam akti.

Tsavága
Tsavága/gehtjaga. Duodjár: Susanna Knutsen
tsavága sunna2
Tsavága/gehtjaga. Ruoppsis ja visská oase li tsaveduvvam akti. Duodjár: Susanna Knutsen

Duodden gávnnuji avtabájnuk vuoddaga duon dán minsstarij ma li uddni dávk sæmmi dábálattja dagu tsavága. Minsstara gåhtjoduvvi suolluga, viŋgoga, belaga ja guosaga. Dåhkki dákkir minsstarijt biedjat tsavágijda aj.

Suolluga. Duodjár: Ellinor Solstrøm
suolluga astrid helen gælok
Suolluga. Duodjár: Astrid-Helen Gælok
vinjoga_ sunna
Viŋgoga. Duodjár: Susanna Knutsen
Viŋgoga. Duodjár: Karete Pedersen
Viŋgoga. Duodjár: Karete Pedersen
berit rosa
Viŋgoga. Duodjár: Berit Guvsám
AST guossaga
Guosaga. Duodjár: Anne Silja Turi
Guosaga kaja kalstad
Guosaga. Duodjár: Kaja Kalstad
belaga inga
Belaga suollugij. Duodjár: Inga Mikkelsen
tsavága sunná
Tsavága viŋgogij. Duodjár: Susanna Knutsen
11004076_10153023254597110_1209564187_n
Tsavága viŋgogij. Duodjár: Berit Guvsám

Vuodobájnno l árbbedábálattjat ruoppsat, valla gåvåjs vuojnná vuoddaga ietjá bájnoj li uddni sæmmi dábálattja. Tsavága lij ruoppsis, visská, ruodná ja alek bájnojs. Girje “Julevsáme gárvo” ja “Ave, bátte ja vuoddaga” svieriga bieles subtsasti ruoppsis oasse galggá guovddelin liehket. Vuostasj girjje duodden javlla Duorbunin li gávnnum vuoddaga gånnå giehtjebájnno l ruoppsadin læhkám. Susanna Knutsen subtsas Kjerran ettjin bieja visská oasev giehtjegijda, valla visská viŋgogijt dajda álu suohppun.

Snjierágijda máhttá aj minsstarijt suohppot.

snierága-_suollugij
Snjierága suollugij. Duodjár: Karete Pedersen
AST snierága suollugij
Snjierága suollugij. Duodjár: Anne Silja Turi
snjierága vingogij
Snjierága viŋgogij. Duodjár: Eskil Mikkelsen
snjierága_vingogij
Snjierága viŋgogij. Duodjár: Karete Pedersen
berit snjierága2
Snjierága viŋgogij. Duodjár: Berit Guvsam

Vuoddagav gábmagij gartsajn gittij. Garttsa l sassnebiehkke majt gårru gitta vuoddaga gæhtjáj. Nuppe gietjen la uhtsalåhtå/unnalådusj diehpijn.

berit garttsa
Garttsa. Duodjár: Berit Guvsám
unnalådåsj
Uhtsalåhtå/unnalådusj.

Muhtema javlli unnalådusj ja muhtema vat uhtselåhtå. Sæmmi ássje birra l berustahtek sáhka, namálattjat unna giehtsep lådåga birra mij la vuoddaga gietjen.

10967698_10153023264872110_850367721_n
Garttsa ja unnalådusj. Duodjár: Berit Guvsám

Álgon tjálliv vuoddaga lådåduvvi ja e snjisjkoduvá, valla ij lim dat ållu riekta. Barggovuoddaga álu snjisjkoduvvin, subtsas Susanna Knutsen. Navti aj tjuodtju Aira, Tuolja ja Pirtsi Sandberga girjen. Barggovuoddaga, jali árggavuoddaga, lidjin avtabájnuk vuoddaga girjakhárpoj dagi, ja danen li álkkep dajt snjissjkot farra dan låhtåt. Danen gå aneduvvin bæjválasj iellemin duon dán bargoj aktijvuodan lidjin da tjáhppada jali russjkada.

barggovuoddaga sunna
Barggovuoddaga. Duodjár: Susanna Knutsen

 

Gáldo:

Aira, Elsa (2000). Ave, bátte ja vuoddaga. Band fra lulesamiskt område.

Aira, Elsa; Tuolja, Karin; Sanberg, Anna-Lisa Pirtsi (1995). Julevsáme gárvo. Lulesamiska dräkter.

Knutsen, Susanna. Informánnta.